Castilla y León verkennen vanuit Madrid

Voor een reünie met vriendinnen uit Amerika spraken we af in Madrid-Barajas Airport, stapten in onze huurauto en trokken rumbo richting Castilla y León. Zes dagen later keerden we terug met een hoofd vol gouden avondlicht, imposante kathedralen en tafels vol wijn en tapas.

Wanneer gaan?

Het was begin maart en we hadden zalig weer: bijna constant een stralend blauwe hemel, elke dag lunchen op een terras in het zonnetje en ’s avonds gezellig wandelen met een jasje aan naar lokale restaurantjes. Late winter, vroege lente en het najaar zijn ideaal: aangename temperaturen, minder drukte.

Salamanca: gouden stenen en studentensfeer

Onze eerste stop was Salamanca, de oudste universiteitsstad van Spanje en een van de oudste van Europa. Voor mij voelde het als een blij weerzien: lááááng geleden was ik hier ooit op taalcursus Spaans. Toen reden auto’s nog volop door de oude binnenstad, en waren er enkele wijken die je beter meed. Vandaag is dat totaal anders. Sinds Salamanca in 2002 Culturele Hoofdstad van Europa was, werd het historisch centrum prachtig opgeknapt. De warme zandkleurige stenen geven de stad een gouden gloed, zeker bij zonsondergang. Wat je absoluut niet mag missen:

Plaza Mayor

Een van de mooiste pleinen van Spanje. Opvallend: het is een trapezium, geen perfect vierkant. Vroeger vonden hier zelfs stierengevechten plaats. Vandaag is het de ideale plek voor een koffie, glas wijn of late-night tinto de verano.

Universiteitswijk

De gevel van de universiteit met zijn rijke sculpturen, het beroemde Casa de las Conchas (schelpenhuis), el patio de la Escuela de Menores, de bibliotheek en de kerktorens van La Clerecía: perfect om doelloos rond te dwalen.

De kathedraal

Eigenlijk zijn het twee kathedralen naast elkaar, de oude en de nieuwe. Binnen is het een indrukwekkend labyrint van kapellen, schilderijen en altaarstukken.

Klooster van San Esteban

Een magnifiek klooster in renaissancestijl, waar Christoffel Columbus om financiering kwam vragen voor zijn ontdekkingsreis naar Amerika. Later kwam hij er ook zijn loon opeisen bij dezelfde Spaanse koningen, maar dat verhaal liep minder goed af. De sfeer in Salamanca is gemoedelijk en levendig tegelijk, dankzij de vele studenten. Overal vind je gezellige bars voor een bordje kaas, tapas of iets kleins, en ’s avonds heb je een ruime keuze aan restaurantjes. Wij logeerden in het Palacio de San Esteban (5*). Heel mooi hotel, fantastisch ontbijt, fijne service en een perfecte locatie om van daaruit alles te voet te verkennen.

Zamora: aperitief, wandeling en dineren onder de grond

Zamora is wat je gerust “cute” mag noemen: compact, rustig en met een oude stad die hoog boven de Duero-rivier uitkijkt. Je hoeft er niet per se te logeren, een halve dag of avond is al een mooie kennismaking. Wij kozen voor een late namiddagwandeling door de oude stad, langs romaanse kerken en smalle straatjes; een aperitief met zicht op de rivier en dan... een bodegón. Een bodegón is een traditionele eet- en wijnkelder, vaak net buiten de stadsmuren. Je daalt diep onder de grond af, langs koele stenen trappen, en komt terecht in een rustieke ruimte vol wijnvaten, houten tafels en dikke muren. Hier eet je eenvoudige, maar smaakvolle streekgerechten, geserveerd met lokale wijn, ver weg van het daglicht. Intiem, sfeervol en héél lokaal.

Ribera del Duero: wijnparadijs langs de rivier

Op ongeveer anderhalf uur rijden van Salamanca bereik je de Ribera del Duero, een drogere, golvende streek langs de Duero-rivier. Hier draait alles om wijn.

Sinds de jaren 80 is deze regio internationaal bekend geworden als topwijngebied. De naam die bij velen een belletje doet rinkelen, is Vega Sicilia, een van de meest iconische en duurste wijnen van Spanje. Maar dat is maar één huis: overal vind je bodega’s en lokale wijnhuizen die geweldige wijnen produceren op deze schijnbaar dorre ondergrond. Genieten van de gastronomie: wij aten bijvoorbeeld fantastisch in Fuente de la Aceña, een restaurant aan de rivier, waar topkeuken en een uitgebreide wijnkaart hand in hand gaan. Hier staan varkensoren en -poten en bloedworst op het menu, maar gastronomisch bereid 😊

Burgos: gotische grandeur op de Camino

Verder naar het noorden ligt Burgos, een stad die al sinds de middeleeuwen een belangrijk kruispunt is voor handel en pelgrims. Ook Vlaamse kooplui kwamen hier vroeger langs, en vandaag loopt de Camino de Santiago nog altijd dwars door het centrum. Het hoogtepunt is zonder twijfel de kathedraal van Burgos, een van de grootste gotische kathedralen van Spanje: een wirwar van torens, spitsen, kapellen en kunstwerken. Binnen kan je je makkelijk verliezen in details, glasramen en sculpturen.

Het oude centrum van Burgos is compact, met gezellige pleinen zoals de Plaza Mayor, de Casa del Cordón, oude stadspoorten en tal van cafés en restaurants. Ideaal voor een stadswandeling met cultuurpauzes op een terras.

Terug richting Madrid: La Granja & El Escorial

Op de terugweg naar Madrid maakten we nog twee bijzonder interessante stops.

La Granja de San Ildefonso

La Granja is een charmant dorp met koninklijke allures aan de rand van het Guadarrama-gebergte, vooral bekend om het koninklijk paleis van La Granja, vaak “het kleine Versailles” genoemd, met prachtige tuinen en fonteinen. Er is een mooie Parador om te overnachten, en je vindt er heel wat lekkere restaurants. Met veel overtuiging kan ik La Fundición aanraden: een sfeervolle, licht industriële setting met verfijnde gerechten, creatieve presentatie en een uitstekende wijnkaart. Een adresje om uitgebreid en gezellig te tafelen.

El Escorial: macht en mystiek in steen

Niet ver van Madrid ligt El Escorial, een enorm kloostercomplex dat tegelijk paleis, klooster, basiliek en koninklijk pantheon is. Het is gigantisch, indrukwekkend en beladen met geschiedenis. Wij kozen bewust voor een privégids, zodat we wat langer konden stilstaan bij zalen die ons echt boeiden, zoals het Panteón de los Reyes (de vorstengrafkelder) en de indrukwekkende bibliotheek. Voor andere ruimtes hadden we genoeg aan een beknopte uitleg. Kunst- en geschiedenisliefhebbers kunnen hier makkelijk een halve dag of langer doorbrengen. Na het bezoek kan je een lekkere koffie en tapa krijgen in een sympathieke bar aan de overkant van het plein.

Valle de Cuelgamuros: een beladen plek

Vlakbij El Escorial ligt Valle de Cuelgamuros, tot voor kort bekend als Valle de los Caídos. Deze plek is allesbehalve neutraal. Het is een megalomaan project uit de tijd van generaal Franco. Het enorme kruis boven op de rots zie je al van ver, langs de kronkelende weg omhoog. De ondergrondse basiliek/het mausoleum werd in de jaren 40 en 50 gebouwd, grotendeels door politieke gevangenen van de Spaanse burgeroorlog.

Binnen is de ruimte indrukwekkend groot en kil imposant. Jarenlang lag Franco hier begraven, tot hij in 2019 werd ontgraven en overgebracht naar een andere, discrete begraafplaats. Het doel: deze plek niet langer laten functioneren als bedevaartsoord voor aanhangers van het regime.

Een bezoek aan Valle de Cuelgamuros is confronterend, maar ook belangrijk om een stuk van Spanjes recente geschiedenis beter te begrijpen.

Hoe lang en hoe combineren?

Wij hadden zes dagen voor deze rondreis, met start en einde in Madrid-Barajas. Onze route zag eruit zoals in de blog beschreven. Deze rondrit is perfect uit te breiden met extra stops, zoals:

• León: nog een prachtige historische stad met kathedraal en studentensfeer.
• Segovia: beroemd om zijn aquaduct en sprookjeskasteel.
• Ávila: stad met een volledig ommuurde oude kern.
• Valladolid of Soria: minder bekend, maar erg boeiend voor wie graag buiten de gebaande paden reist.
• En als je meer tijd hebt: doorsteken naar Baskenland en/of Navarra voor groene bergen, pintxos en ruige kusten (zie aparte blog).

Zin gekregen in “het andere Spanje” als voor- of najaarsweekje?

Castilla y León is ideaal voor wie houdt van:

• Authentieke steden vol geschiedenis.
• Heerlijke lokale gastronomie en topwijnen.
• Rustigere regio’s, weg van de klassieke toeristische hotspots.
• Een combinatie van cultuur, natuur en culinair genieten.

Jij droomt het, ik regel het

Let’s connect als je dit graag samen wil plannen en boeken.